FJALOR MJEKESOR GERMA A

FJALOR MJEKESOR GERMA A

Indeksi

ABORT

Dështim

ABORTAR

Ndarje e veçantë në shtëpinë e lindjes për 

parandalimin dhe mjekimin e dështimeve; 

dështimore. 

AFTË 

Fshikëz me lëng të bardhë a plagë e 

vogël, që del në cipën e gojës ose në gjuhë nga 

disa sëmundje. 

AKUPUNKTURË 

Mënyrë mjekimi, që zbatohet duke shpuar me 

gjilpëra të posaçme të sëmurin në pjesë të 

ndryshme të trupit, shpim me gjilpërë.

AKUT

Që shfaqet dhe zhvillohet në mënyrë të 

menjëhershme e të rëndë (për sëmundjet); i 

acaruar.

ALERGJI 

Sëmundje që shfaqet me rritjen ose me uljen e 

theksuar të ndjeshmërisë së organizmit, kur hyjnë 

në të lëndë të huaja. 

AMBULATOR 

Që bëhet nga ambulanca ose në kushtet e 

ambulancës.

AMNEZI 

Humbje e plotë e kujtesës ose dobësim i saj për 

shkak sëmundjesh. 

ANEMI 

Dobësim i përgjithshëm i organizmit nga 

pakësimi i rruazave të kuqe të gjakut; pagjakësi.

ANEMIK

Që vuan nga anemia; që është i dobët e 

i zbehtë për shkak të pagjakësisë. 

ANESTEZI 

Humbje e plotë ose e pjesshme e ndjeshmërisë 

së gjithë trupit a të një organi, që shkaktohet nga 

sëmundje të sistemit nervor, pandjeshmëri e plotë 

ose e pjesshme.

ANGJINË 

Sëmundje e cipës së grykës, që shfaqet me 

pezmatimin e saj dhe që zakonisht prek edhe 

bajamet. Angjina e kraharorit (e gjoksit) 

sëmundje që shfaqet me dhembje të forta në 

anën e majtë të kraharorit, të shoqëruara me 

zënien e frymës dhe me ndjenjën e ankthit. 

ANTISEPTIK

Që shërben për pastrimin e plagëve dhe për 

ndalimin e infektimit; që pengon infektimin nga 

mikrobet e bakteret. 

ANTITRUP

Kundërtrup

ANTITUBERKULAR

Që shërben për të luftuar tuberkulozin; që mjekon 

tuberkulozin. 

APENDICIT 

Mahisje e zgjatimit të vogël të zorrës së verbër 

dhe e vetë zorrës së verbër. 

ARITMI

Shpejtimi ose ngadalësimi i rrahjeve të 

zemrës, çrregullim i rrahjeve të zemrës. 

ARITMIK

Që e ka ritmin të çrregulluar, që nuk 

punon me ritmin e zakonshëm.

ARTERIOSKLEROZË 

Sëmundje kronike që shfaqet me trashjen dhe 

ngurtësimin e pjesës së brendshme të arterieve; 

sklerozë e arterieve.

ARTIFICIAL

Frymëmarrje artificiale.

ARTRIT

Pezmatim i kyçeve, cermë.

ASFIKSI

Vështirësim ose ndalim i frymëmarrjes 

nga mungesa e ajrit me oksigjen. 

ASISTENT 

Mjek asistent.

ASTMË

Sëmundje që shfaqet me zënien e frymës herë 

pas here, për shkak të çrregullimeve të bronkeve, 

të zemrës ose për shkaqe të tjera; shpirrë, 

gulçim. 

ASHKTH 

Sëmundje e fëmijëve, që u shfaqet me një kokërr 

në qiellzë.

ATROFI 

Dobësim, rrëgjim dhe mpirje e organeve a e 

indeve të veçanta të organizmit për shkak se u 

mungon ushqimi ose për shkak se qëndrojnë pa 

vepruar për një kohë të gjatë. 

ATROFIZIM

Veprimi dhe gjendja sipas kuptimeve të foljeve 

Atrofizoj

ATROFIZOHEM

Dobësohet, rrëgjohet 

dhe mpihet për shkak të mungesës së ushqimit 

ose për shkak se qëndron pa vepruar për një 

kohë të gjatë (për një organ a për një ind të 

organizmit).

ATROFIZOJ

Dobëson, rrëgjon dhe 

mpin një organ ose një ind të organizmit.

AUTOPSI

Hapja e një kufome dhe shqyrtimi i saj për të 

gjetur shkakun e vdekjes (e ngordhjes) ose për 

qëllime studimi. 

AZOTEMI 

Sëmundje që shkaktohet nga sasia e madhe e 

azotit në gjak, prani e tepërt në gjak e përbërjeve 

të azotit.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA B

FJALOR MJEKESOR GERMA B

Indeksi

BACILMBARTËS

Që ka në trup bacile të një sëmundjeje 

ngjitëse, por që vetë nuk është sëmurë; që ka 

bacile.Njeri bacilmbartës. Kafshë bacilmbartëse. 

Mjedis bacilmbartës.

BAJAME 

Dy gjëndra në trajtë 

vezake, që ndodhen në anët e grykës rrëzë 

gjuhës; sëmundje e këtyre gjëndrave, që shfaqet 

me pezmatimin dhe qelbëzimin e tyre.

BANDAZH

Fashë

BANDË 

Fashë

BARK

Sëmundje që shfaqet me dalje jashtë 

shpesh e hollë, diare; nevojë e hollë. 

BAZAL

Cipëza bazale e veshit.

BLLOKOJ

Pengoj a ndaloj punën e rregullt të një organi të 

trupit. Bllokon zorrët.

BRENDSHËM

Sëmundje të brendshme. sëmundje të organeve që ndodhen 

brenda trupit të njeriut.

BRENGË

Sëmundje e grykës, që shfaqet me ënjtje të saj, fyti i keq, difteria.

BRESHKËZ

Sëmundje lëkure, që shfaqet në trup të njeriut a të kafshës si 

gungë e vogël; sëmundje që shfaqet në fyt në trajtën e një gunge 

të qelbëzuar; mëllë. I kanë dalë breshkëza.

BRISË

Brejë, qime; qimëza.

BRONKIT

Sëmundje e bronkeve, që shfaqet me skuqjen dhe me 

ënjtjen e cipës së tyre, mahisje e bronkeve. Bronkit 

kronik (akut). Bronkit ngjitës. I sëmurë me bronkit. 

Hoqi (kaloi) një bronkit.

BRUCELOZË

Sëmundje ngjitëse e bagëtisë së imët, e gjedhit dhe e 

derrave, që shkaktohet nga disa baktere dhe që 

nëpërmjet kafshëve u ngjitet edhe njerëzve. Bruceloza e 

dhenve (e dhive, e gjedhit, e derrit).

BUTËR

Sëmundje ngjitëse e kafshëve njëthundrake 

(kryesisht e mëzave), që shfaqet me pezmatimin e 

mukozave të hundës ose me qelbëzimin e grykëve. E zë 

butri.

BUZËLEPUR

E çarë në buzën e sipërme, që mbetet që nga lindja; 

sëmundja që lë këtë shenjë.

BYTHËPULË

Urdhje, shpërgëti.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA C

FJALOR MJEKESOR GERMA C

Indeksi

CERMË

1. Sëmundje e kyçeve të gjymtyrëve, që vjen nga 

mahisja dhe që shfaqet me mpirje, dridhje e dhembje; 

përdhes. E zuri cerma. Vuaj nga cerma. 

2. Ngërç.

CEZARIAN

Operacion cezarian: operacion për të nxjerrë fëmijën, 

duke i hapur barkun nënës, kur nuk është e mundur 

lindja e rregullt.

CIRROZË

Rritja e tepruar e indit bashkues, e cila shkakton 

ngurtësimin e një organi të trupit dhe prishjen e 

funksioneve të tij. Cirroza e mëlçisë së zezë. Cirroza e 

veshkave (e mushkërive).

CIST

Fshikëz e mbushur me lëng që shfaqet si 

sëmundje në inde ose në organet e trupit.

CISTIT

Mahisje e fshikëzës së ujit të hollë.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA Ç

FJALOR MJEKESOR GERMA Ç

Indeksi

ÇRREGULLIM

Veprimtari jo e rregullt e një organi, që vjen nga 

një sëmundje.

ÇRREGULLOHET

I prishet veprimtaria e rregullt, normale një 

organi për shkak të një sëmundjeje ose dëmtimi. I është 

çrregulluar stomaku.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA D

FJALOR MJEKESOR GERMA  D

Indeksi

DALTONIZËM

Paaftësi e syve të njeriut për të dalluar disa ngjyra, e cila 

i bën të ngatërrojnë sidomos të kuqen me të gjelbrën. 

Sëmundja e daltonizmit. Vuan nga daltonizmi.

DAMLLA

Sëmundje e rëndë që vjen nga gjakrrjedhja në 

tru ose nga mpiksja e gjakut në enët e trurit dhe që 

shkakton menjëherë humbjen e ndjenjave e pushimin e 

lëvizjeve, shpeshherë pa ndaluar frymëmarrjen e 

qarkullimin e gjakut; pikë. I ra (e goditi) damllaja. 

Vdiq nga damllaja. U ra si një damlla. 

DEHJE

#Dehja e thellësisë, turbullimi e humbja e 

ndjenjave që vihet re te disa zhytës pasi kalojnë 

thellësinë pesëdhjetë metra, kur nuk kanë marrë masa 

mbrojtëse.

DENTIST

Mjek dhëmbësh

DEPRESION

Gjendje shpirtërore patologjike e njeriut, që 

shfaqet me një lodhje të përgjithshme, me dobësimin e 

guximit e të vetëveprimit, rënie shpirtërore. Depresion 

moral (shpirtëror). Depresion mendor (psikik). 

Depresion nervor krizë nervore. Gjendje depresioni. 

Pati një depresion.

DERMATOLOG

Mjek për sëmundjet e lëkurës, specialist në dermatologji. 

DERMATOLOGJIK

Që ka të bëjë me dermatologjinë, që i përket 

dermatologjisë, Klinika dermatologjike. 

DËSHTIM

Ndërprerje e parakohshme e barrës dhe 

nxjerrja e pjellës kur s'është e aftë të jetojë jashtë trupit 

të nënës, prishja e barrës. Dështim i lejueshëm (i 

palejueshëm). Bëri një dështim. 

DIABET

1. Sëmundje që vjen nga paaftësia e organizmit për të 

përvetësuar sheqerin dhe që shfaqet me shtimin e 

sheqerit në gjak e në ujët e hollë, i cili del në sasi të 

madhe; sëmundja e sheqerit. Diabeti i sheqerit. 

2. Sëmundje që vjen nga disa çrregullime të sistemit 

nervor qendror e të sekrecionit të brendshëm dhe që 

shfaqet me etje të madhe e me shtimin e 

jashtëzakonshëm të ujit të hollë i cili nuk përmban fare 

sheqer, albuminë etj. Diabeti pa sheqer. 

DIAGNOZË

Përcaktimi i sëmundjes së dikujt nga mjeku. I 

bëri (i përcaktoi) diagnozën. Çfarë diagnoze ka? 

DIARRE

Sëmundje që shfaqet me dalje jashtë të shpeshta e si 

ujë, heqja e shpeshtë e barkut. 

DIFTERI

Sëmundje e rëndë ngjitëse, që shfaqet me pezmatim të 

grykës, të mukozës së fytit e të hundës dhe prek 

zakonisht të vegjlit; fyt i keq, grykët e bardha. Difteria e 

shpendëve. Vaksinimi kundër difterisë. 

DIOPTRI

Njësi e matjes së forcës a të aftësisë së të parit; 

numri i thjerrëzës që korrigjon çrregullimet e të parit. 

Syze me dioptri. 

DISPANSERI

Institucion që merret me mjekimin e disa sëmundjeve të 

rënda e zakonisht ngjitëse (si tuberkulozi etj.) dhe me 

parandalimin e tyre, duke i mbikëqyrur e duke i 

kontrolluar rregullisht të sëmurët; ndërtesa e këtij 

institucioni. Dispanseri antituberkulare. Mjek (infermier) 

i dispanserisë. 

DISTROFI

Sëmundje që shkaktohet nga mungesa a nga varfëria e 

ushqimit ose nga përvetësimi i tij jo i rregullt; çrregullim 

në të ushqyerit e indeve, të organeve a të gjithë 

organizmit. Distrofi e rëndë (e thellë, e lehtë). Distrofi 

muskulore. Distrofia e mëlçisë. Distrofia e foshnjës. 

DISTROFIK

1. Që ka të bëjë me distrofinë ose me mjekimin e atyre 

që vuajnë prej saj. Spital distrofik. Çerdhe distrofike. 

Ndryshime distrofike. 

2. Që vuan nga distrofia. Fëmijë distrofik.

DIZENTERI

Mahisje ose zhvoshkje e zorrëve që shkakton dhembje e 

heqje të shpeshta barku, nganjëherë edhe me gjak; 

barku i keq, lëbarke. 

DOBËT

Që e ka trupin të pafuqishëm ose të hollë, të thatë e 

të brishtë; që e ka lënë fuqia (nga mungesa e ushqimit, 

nga ndonjë sëmundje, nga lodhja, mundimet etj.) (për 

njerëzit e për kafshët); që ka pak forcë fizike, që nuk i ka 

të gjitha vetitë e aftësitë e duhura fizike për t'i kryer mirë 

funksionet e veta; që mezi u qëndron kushteve të 

vështira natyrore, punëve të lodhshme, sëmundjeve etj. 

(për pjesët e organet e trupit); jo i shëndoshë; kund. i 

fortë, i shëndoshë. Fëmijë (plak) i dobët. 

DOKTOR

Mjek.

Doktori i kafshëve veteriner.

DOZË

Sasi e caktuar e një bari, aq sa duhet të pijë i 

sëmuri njëherësh, sipas këshillës së mjekut. Dozë e 

vogël (e madhe). Ia shtoi (ia uli) dozën. 

DRENAZH

Trajtim që u bëhet plagëve duke u vënë një gyp 

të posaçëm prej qelqi ose prej gome për të kulluar. 

DRENAZHOJ

U vë drena plagëve për të kulluar. I 

drenazhojnë plagët. 

DRENË

Gyp i posaçëm prej qelqi ose prej gome, me 

vrima a me fitil prej garze, që u vihet plagëve për të 

kulluar. 

DRENOJ

Drenazhoj.

DRITËGJATË

Që nuk mund të shohë mirë afër, por që sheh mirë 

larg, dritëlargët

DRITËGJATËSI

Të qenët dritëgjatë

DRITËLARGËSI

Dritëgjatësi

DRITËSHKURTËR

Që nuk mund të shohë mirë larg, por që sheh 

mirë afër, miop

DRITËSHKURTËSI

Të qenët dritëshkurtër

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA E

FJALOR MJEKESOR GERMA  E

Indeksi

EKZEMË

Sëmundje kronike e lëkurës që shfaqet me skuqjen e saj 

dhe me flluska a puçrra të lëngëta ose të thata. Ekzemë 

e lëngët (e thatë). Ekzemë e gjirit. Ekzemë në dorë. 

EPIDEMI

Sëmundje ngjitëse që përhapet shpejt te shumë 

njerëz në një krahinë, në një vend a në disa vende. 

Epidemia e kolerës (e tifos, e gripit). Ra një epidemi. U 

përhap epidemia. 

EPILEPSI

Sëmundje e rëndë nervore që shfaqet me kriza të 

herëpashershme e të papritura, gjatë të cilave i sëmuri 

përpëlitet e nxjerr shkumë nga goja dhe humbet 

plotësisht a pjesërisht vetëdijen; sëmundja e tokës, 

punëhera. I ra epilepsia. 

EPILEPTIK

Që lidhet me epilepsinë; që vuan nga epilepsia. Krizë 

epileptike. Gjendje (asfiksi) epileptike. Njeri epileptik. 

EUFORI

Gjendje shpirtërore e sëmurë, kur njeriu 

pushtohet nga ndjenja të forta gëzimi, kënaqësie e 

lumturie, e cila shkaktohet nga ndonjë sëmundje 

nervore, nga veprimi i narkotikëve, i pijeve alkoolike etj. 

Gjendje euforie. Shfaqje euforie.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA F

FJALOR MJEKESOR GERMA  F

Indeksi

FARMACEUTIK

1. Që përdoret si bar për të parandaluar ose për të 

mjekuar një sëmundje; që ka veti mjekuese. Prodhime 

farmaceutike. 

2. Që ka të bëjë me prodhimin e barnave, që prodhon 

barna. Ndërmarrje farmaceutike. Laborator farmaceutik. 

Industria farmaceutike. 

FARMACEUTIKË

Degë e mjekësisë që merret me përgatitjen, përpunimin 

e me ruajtjen e barnave. Katedra e farmaceutikës. 

FASHË

Rrip prej pëlhure të hollë e të rrallë, që përdoret 

për të lidhur plagët. 

Fashë e pastër. Zgjidh fashën. Lidh me fashë. 

FLAMË

1. Emërtim për sëmundje të ndryshme të rënda e 

ngjitëse (si kolera, murtaja etj.), që përhapen si epidemi 

ndër njerëzit. 

2. Sëmundja e tokës, epilepsia.

3. Rrufë e rëndë, që zgjat shumë. E zuri flama. Është me flamë.

FOKË

Sëmundje e rëndë ngjitëse, që shfaqet me ethe dhe me 

mahisje të lëkurës, të kuqtë e madh. I ka rënë foka. 

FRUTH

1. Sëmundje ngjitëse që prek sidomos fëmijët, e cila 

shfaqet me puçrra ose me njolla të kuqe në lëkurë dhe 

shoqërohet zakonisht me zjarrmi e me mahisjen e 

qepallave, të qiellzës e të rrugëve të sipërme të 

frymëmarrjes. I ka rënë (e zuri) fruthi. E ka kaluar 

fruthin. 

2. Fruthi i zi (i keq), skarlatina. 

FRYMËZ

Astma, shpirra, gulçimi. E ka zënë frymëza. 

FSHEHTË

Që zhvillohet pa dhënë shenja të dukshme a shenja klinike

FYT I KEQ

Difteria

FYTE

Shytat. E kanë zënë fytet.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA M

FJALOR MJEKESOR GERMA M

Indeksi

MADH

Lia e madhe, lia e dhenve.

MAJASËLL

Sëmundje që shfaqet me zgjerim të venave në fund të 

zorrës së trashë dhe që shkakton rrjedhje gjaku; 

hemorroide. Bar majasëlli. Vuante nga majasëlli. 

MALARIE

Sëmundje e rëndë që shkaktohet nga parazitë shumë të 

vegjël, të cilët ia fut njeriut në gjak mushkonja anofele 

kur e pickon, dhe që shfaqet me ethe të forta e me të 

dridhura, të cilat e zënë njeriun herë pas here zakonisht 

në mbrëmje; ethet e kënetës. Malarie e vjetër. 

Mushkonja e malaries anofelja. Ethet e malaries. 

Paraziti i malaries. Përhapja e malaries. Zhdukja e 

malaries. Lufta kundër malaries. 

Vuante nga malaria. E zuri (e kapi) malaria. 

MANI

Gjendje psikike e sëmurë e një njeriu, të cilit i 

ngulet mendja te diçka pa ndonjë arsye. Kishte maninë 

e përndjekjes (e vetëvrasjes). 

MANIAK

Që vuan nga mani

MARRËS

Ai të cilit i shtien gjakun që ka dhënë një tjetër

MELHEM

Qull i trashë, që përgatitet duke përzier barna 

të ndryshme me lëndë të yndyrta, me të bardhën e 

vezës etj. dhe që përdoret në mjekësinë popullore për të 

mjekuar plagët; bar plagësh. 

MENDOR

Që ka të bëjë me mendjen, që i përket mendjes; që 

lidhet me aftësinë për të menduar a me veprimtarinë e 

mendjes. Puna mendore. Forcë (fuqi, aftësi) mendore. 

Ngarkesë (lodhje) mendore. Sëmundje mendore.

MENINGJIT

Pezmatimi e qelbëzimi i cipës së trurit, që shkaktohet nga 

disa baktere. 

MËLLË

Breshkëz. I doli një mëllë në kokë. Iu mbush trupi me mëllënj. 

MIGRENË

Sëmundje që shfaqet me dhembje të herëpashershme e 

të forta të kokës, zakonisht në njërën anë. 

MIKROB

Organizëm shumë i vogël njëqelizor, që gjendet në 

ujë, në ajër, në tokë e në qenie të gjalla dhe kalbëzon e 

tharbëton lëndët organike ose shkakton sëmundje të 

ndryshme; bakter. 

MIOPI

Dritëshkurtësi.

MJEK

Specialist me arsim të lartë në fushën e mjekësisë, doktor. 

Mjek ushtarak. Mjek ligjor. 

Mjek kirurg, psikiatër, neurolog, gjinekolog, pediatër, okulist.

Mjeku i dhëmbëve, stomatolog, dentist. 

Mjeku i syve, okulist. 

Mjeku i kafshëve, veteriner. 

Mjek për fëmijë, pediatër. 

Mjeku i zemrës, kardiolog.

Mjeku i rojës. 

Mjeku i familjes

MJEKËS

Ai që mjekonte njerëzit duke përdorur barëra e prime 

sipas përvojës së fituar në jetë, mjek popullor; mjek. 

MJEKTAR

1. Mjekës; mjek. 

2. Magjistar. 

MOLË

Sëmundje e rrezikshme për gratë shtatzëna, që 

gërryen muret e mitrës dhe nuk lë të zhvillohet fëmija. 

MURTAJË

1. Sëmundje ngjitëse shumë e rëndë, që shkaktohet nga 

një virus i posaçëm, përhapet shumë shpejt, shfaqet me 

zjarrmi e dobësi të madhe, me dhembje të forta në kokë, 

në qafë etj. dhe sjell vdekjen. 

2. Sëmundje ngjitëse shumë e rrezikshme, që prek disa 

shpendë e kafshë, sidomos pulat, pëllumbat, derrat, 

bletët e larvat e tyre dhe që zakonisht shkakton 

ngordhjen e tyre; kolera e bletëve.

MYKTH

Sëmundje e gojës së fëmijëve të vegjël e të foshnjave, 

që shfaqet në fillim me pika të bardha, të cilat më vonë 

formojnë një shtresë në tërë cipën e gojës, të gjuhës e 

të qiellzës. Mykthi shërohet me mjaltë.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA O

FJALOR MJEKESOR GERMA O

Indeksi

OKULIST

Mjek i specializuar për sëmundjet e syve, mjek sysh. 

Dhoma e okulistit. 

ONKOLOGJI

Degë e mjekësisë, që merret me studimin e tumoreve 

dhe me mjekimin e tyre. Klinika e onkologjisë. Spitali i 

onkologjisë. 

OPERACION

dërhyrja e kirurgut me thikë në trupin e një të 

sëmuri për t'i shëruar një plagë ose ndonjë sëmundje; 

operim. Operacion i lehtë (i rëndë, i vështirë). 

Operacion plastik. Salla (tryeza) e operacionit. Veglat e 

operacionit. Bëj operacion operoj. 

OPEROJ

dërhyj me thikë në trupin e një të sëmuri për 

ta shëruar, duke prerë një pjesë të trupit të tij ose duke 

çarë një plagë; i nënshtrohem një operacioni; bëj 

operacion. Operoj të sëmurin. Operoj krahun 

(stomakun, zorrën e verbër). 

ORTOPED

Mjek i specializuat për ortopedi. 

ORTOPEDI

Degë e mjekësisë, që merret me studimin e dëmtimeve a 

të shtrembërimeve në eshtrat e gjymtyrëve të trupit e në 

shtyllën kurrizore dhe me mjekimin e tyre. Reparti 

(pavijoni) i ortopedisë.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA P

FJALOR MJEKESOR GERMA P

Indeksi

PAEMËR 

1. Urdhje, shpërgëti. I ra e paemra. 

2. Rrebull. E kish djalin me të paemër. 

3. Sëmundje e shpretkës, që shfaqet me ënjtje të saj, 

zmadhim i shpretkës. 

4. Fryrja e damarëve të këmbëve, shpesh te gratë shtatzëna. 

Në çdo barrë i dilnin të paemra. 

5. Lëvizje të pavullnetshme e të shpeshta të një grupi muskujsh, 

sidomos në fytyrë, që sjellin dridhje. E zuri i paemri.

PAGJAKËSI

Dobësi e përgjithshme e organizmit, e cila vjen nga 

pakësimi i rruazave të kuqe të gjakut; anemi. Pagjakësi 

e përgjithshme. Vuante nga pagjakësia. 

PAJTUESHMËRI

Të qenët i pajtueshëm, Prova e pajtueshmërisë së gjakut.

PAMJAFTUESHMËRI

Veprimtari e mangët e një organi, që nuk i plotëson funksionet 

e duhura. Pamjaftueshmëria e zemrës.

PARALITIK

1. Që ka të bëjë me paralizën, i paralizës. Shfaqje 

paralitike e sëmundjes. 

2. Që është i sëmurë nga paraliza. Plak paralitik. 

3. Që ka ngecur në vend, i amullt. Gjendje paralitike. 

4. Ai që është goditur nga paraliza, ai që është paralizuar 

pjesërisht a tërësisht.

PARALIZË

umbje e plotë ose e pjesshme e aftësisë së 

një gjymtyre a të një organi për të lëvizur, për të vepruar 

e për të ndier, e cila shkaktohet nga një sëmundje që 

godet sistemin nervor. Paralizë e krahut (e këmbës, e 

faqes). Ka paralizë. E zuri paraliza. 

PARALIZIM

Paralizë. 

PARALIZOHEM

Humbas aftësinë për të lëvizur gjymtyrët a një 

pjesë të trupit; vet. veta III e zë paraliza një gjymtyre a 

një organ, ngrin. Iu paralizua krahu (këmba). I është 

paralizuar gjysma e trupit. 

PARALIZOJ

ën që të humbasë aftësinë për 

të lëvizur dhe ndjeshmërinë ndaj ngacmuesve të 

jashtëm, ia mbërthen në vend një organ a një pjesë të 

trupit; i shkakton paralizë. I paralizoi krahun (këmbën). 

PARALIZUAR

Që ka humbur aftësinë për të lëvizur dhe 

ndjeshmërinë ndaj ngacmuesve, që është paralizuar. 

Dorë (këmbë) e paralizuar. Krah i paralizuar. Me trup 

të paralizuar. 

PARALIZUES

Që shkakton paralizë.

PARAMJEKIM

Mjekimi i parë që bëhet përpara se të përdoren barnat e 

mënyrat e tjera kryesore. U përdor si paramjekim. 

PARANDALIM

Tërësia e masave që merren më parë për të 

ndaluar shfaqjen a zhvillimin e mëtejshëm të 

sëmundjeve; profilaksi. 

PARATIFO

Sëmundje ngjitëse që shkaktohet nga disa bacile të 

ngjashme me ato të tifos së zorrëve dhe që shfaqet me 

ethe, me dobësi të përgjithshme e zakonisht me heqje 

barku. 

PARË

Ndihma e parë, ndihma paraprake, ndihma e shpejtë.

PATOGJEN

1. Që sjell një sëmundje, që bëhet shkak të lindin a të 

përhapen sëmundje (për baktere a mikrobe). Mikrobe 

patogjene. 

2. Bakter a mikrob që shkakton sëmundje.

PATOLOG

Mjek specialist në patologji; ai që merret me studime në 

fushën e patologjisë; mjek për sëmundjet e brendshme. 

PATOLOGJI

1. Degë e mjekësisë, që studion shkaqet, shenjat e 

lindjes dhe të zhvillimit të sëmundjeve, si edhe 

ndryshimet që rrjedhin në organizëm nga këto sëmundje. 

Patologjia e përgjithshme. Patologjia e krahasuar. 

Patologjia e njeriut (e kafshëve). 

2. Shenjat e para të një sëmundjeje, shkaqet dhe 

zhvillimi i saj. Patologjia e tuberkulozit. 

PEDIATËR

Mjek për fëmijët; specialist për sëmundjet e fëmijëve.

PEDIATRI

1. Degë e mjekësisë qa merret me sëmundjet e fëmijëve 

dhe me mjekimin e tyre. Instituti i pediatrisë. Reparti i 

pediatrisë. Specialist në pediatri. 

2. Repart më vete a dhomë e veçantë në spital ku 

shtrohen e mjekohen fëmijët e sëmurë; dhomë e veçantë 

në një poliklinikë ku vizitohen fëmijët; bised. spital i 

veçantë për fëmijët. E shtruan në pediatri. Punon në 

pediatri. 

PËRBINDËSH

Qenie njerëzore ose kafshë me një formim krejt të çrregullt. 

PËRDHES

Sëmundje që shfaqet me pezmatim të kyçeve e të 

mishrave, me dhembje e me dridhje, reumatizëm; cermë. 

E ka zënë përdhesi. I dhembin kyçet (këmbët, duart) 

nga përdhesi. 

PËRGJITHËSOHET

ërhapet në të gjithë trupin (një sëmundje). U 

përgjithësua infektimi (pezmatimi). 

PËRGJITHSHËM

Që prek të gjithë trupin; që vepron mbi të gjithë trupin; 

Sëmundje e përgjithshme. Mpirje e përgjithshme. Bar (helm) me 

veprim të përgjithshëm.

PIKË

1. Sëmundje e rëndë që shkaktohet nga 

gjakrrjedhja në tru dhe që sjell vdekjen e menjëhershme 

ose paralizën e ndonjë pjese të trupit, damlla, apopleksi; 

vdekje e menjëhershme nga ndalimi i zemrës. I ra pika.

2. Pika (sëmundja) e diellit mjek. sëmundje e 

shkaktuar nga goditja prej rrezeve të diellit, e cila 

shfaqet me dhembje koke, marrje mendsh, të vjella, 

frymëmarrje të vështirë etj. 

PINCË

Vegël e posaçme si mashë e hollë, që përdor 

zakonisht kirurgu gjatë një operacioni. 

PLASJE

Sëmundje e rëndë ngjitëse, që zë 

kafshët shtëpiake (sidomos barngrënëset) e njerëzit, që 

shkaktohet nga një bacil dhe shfaqet zakonisht me një 

puçërr të zezë me qelb, me shumë zjarrmi, me shkumë 

nga goja e me skuqje të cipave të syve; dala e gjësë. 

Plasja e bagëtive. Vaksina kundër plasjes. 

PLASTIK

Që bëhet në lëkurë ose në nënlëkurë me pjesë 

të hequra nga një vend tjetër për të rregulluar a 

zbukuruar pamjen e jashtme. Operacion plastik. 

PLEURIT

Plevit.

PLEVIT

Sëmundje e rëndë, që shkaktohet nga mahisja e cipës 

së mushkërive dhe që shoqërohet me dhembje në 

kraharor e në brinjë. Plevit i rëndë (i vjetër). Plevit i 

thatë (me ujë). Mori një plevit. Ka hequr një plevit. 

PNEUMONI

Sëmundje e mushkërive (mahisje e hojëzave të tyre), që 

shkaktohet nga disa lloje mikrobesh dhe që shfaqet me 

zjarrmi të madhe, me të rrahura të shpeshta të pulsit, me 

dhembje të forta në gjoks dhe me kollë; ftohje. 

POLIOMIELIT

Sëmundje ngjitëse e trurit dhe e palcës së kurrizit, që 

prek kryesisht fëmijët deri në moshën shtatë vjeç dhe që 

sjell si pasojë paralizimin e gjymtyrëve. Vaksina kundër 

poliomielitit. U sëmur nga poliomieliti. Ka kaluar 

poliomielitin. 

POPULLOR

Mjek popullor.

POZITIV

Që ka shenja mikrobesh, bakteresh etj. në 

analizat laboratorike; që është i prekur nga një 

sëmundje; Rast pozitiv. Analiza doli pozitive. 

PRESBIT

1. Dritëgjatë, miop. Njeri presbit. 

2. sipas kuptimit te mbiemrit (për njerëz). Syze për presbitët. 

PROFILAKSI

Tërësia e masave paraprake që merren 

për t'u mbrojtur nga sëmundjet ose për të parandaluar 

përhapjen e sëmundjeve të ndryshme; parandalimi 

sëmundjeve; mbrojtje paraprake e shëndetit. Profilaksia 

veterinare. Shërbimi i profilaksisë. 

PROGNOZË

Parashikimi i ecurisë dhe i fundit të një sëmundjeje sipas 

disa të dhënave. Prognozë e mirë (e keqe). 

Prognoza e sëmundjes. 

PROTEZË

Pjesë artificiale e trupit (dorë, këmbë, dhëmb etj.) prej 

lënde plastike, prej druri, prej metali etj., që vihet në 

vend të asaj që është dëmtuar a hequr. Proteza e 

dhëmbit. Protezë për këmbë. Vë (heq) protezën. Ecën 

me protezë. 

PSIKIATËR

Mjek i specializuar për mjekimin e sëmundjeve psikike a 

mendore, specialist në psikiatri. 

PSIKIATRI

1. Degë e mjekësisë që merret me studimin dhe me 

shërimin e sëmundjeve psikike a mendore. Specialist në 

psikiatri. 

2. Spital a pavijon i posaçëm në një spital ku 

mjekohen ata që vuajnë nga sëmundjet psikike; sektor i 

veçantë në një poliklinikë, ku vizitohen këta të sëmurë. U 

shtrua në psikiatri. 

PSIKIATRIK

Që lidhet me psikiatrinë, që merret me shërimin e 

sëmundjeve mendore. Spitali psikiatrik. 

PSIKOFIZIOLOGJI

Degë e mjekësisë që merret me studimin e burimit a të 

shkaqeve të dukurive psikike dhe të lidhjeve të 

dyanshme ndërmjet proceseve psikike e veprimtarisë 

fiziologjike. Është specializuar për psikofiziologji. 

PSIKOPAT

Njeri me çrregullime a me dëmtime psikike, njeri me 

gjendje psikike a mendore jo të shëndoshë, të sëmurë. 

PSIKOPATI

Çrregullim a dëmtim i veprimtarisë psikike, gjendje 

psikike a mendore jo e shëndoshë, e sëmurë. 

PSIKOTERAPI

Metodë e mjekimit të të sëmurëve duke vepruar në 

psikikën e tyre me anë të fjalëve qetësuese, me anë të 

hipnozës etj. E shëroi me psikoterapi. 

PSIKOZË

1. Sëmundje psikike; gjendje mendore jo e 

rregullt, që shkaktohet zakonisht nga shkaqe të jashtme. 

2. Gjendje shpirtërore e një grupi të gjerë njerëzish 

që është krijuar e përhapur nga dikush me qëllime të 

caktuara ose nën ndikimin e ngjarjeve e dukurive të 

ndryshme. Psikoza e luftës. Psikozë pasigurie (frike). 

Krijoi psikozën e... 

PUÇËRR

1. Koqe e vogël, zakonisht e mbushur me qelb ose me 

ujth, që del në lëkurën e njeriut a të kafshëve; fshikëz. 

Puçërr me qelb. Fytyrë (trup) tërë puçrra. I doli një 

puçërr. U mbush me puçrra. 

2. Puçrra e zezë (e keqe), plasja.

PURGATIV

Bar që pihet për të dalë jashtë dhe për të pastruar 

stomakun e zorrët; amel. Purgativ i lehtë. Përdoret si 

purgativ. Mori (i dha) një purgativ. 

PURTEKËZ

Mikrob që ka trajtë të zgjatur si shkop. Purtekëza e dizenterisë.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA Q

FJALOR MJEKESOR GERMA Q

Indeksi

QEP

Bashkoj me pe, të shkuar në gjilpërë, dy buzët 

e një plage a të një të çare në trup. Qep plagën. Ia 

qepën buzën e çarë. 

QEPUR

Vendi ku janë bashkuar me pe buzët e një 

plage a të një të çare në trup. 

E qepura e plagës. 

QERE

1. Sëmundje ngjitëse e lëkurës së kokës, që shkaktohet 

prej disa kërpudhash shumë të imëta dhe që shfaqet me 

plagë të qelbëzuara, nga të cilat bien flokët dhe lëkura 

bëhet luspa-luspa; qerosë. Bari i qeres. Ka qeren. I ka 

rënë (e ka zënë) qerja. 

2. Qerja e këmbëve mjek. sëmundje e lëkurës së 

këmbëve, që shfaqet me flluska me ujë, sidomos midis 

gishtërinjve. 

3. Qerja e thonjve mjek. sëmundje e thonjve 

të duarve dhe të këmbëve, nga e cila ata trashen, 

çngjyrosen dhe thyhen

QIMËZ

Kalbëzim i indeve rreth një plage, që përhapet 

më tej; qime, gangrenë.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR

FJALOR MJEKESOR GERMA R

FJALOR MJEKESOR GERMA R

Indeksi

RADIOLOG

Mjek i specializuar në radiologji; specialist për përdorimin 

e aparateve radiologjike. Mjek radiolog. Teknik radiolog. 

RADIOSKOPI

Vëzhgimi i shëmbëllimit të një pjese të brendshme të 

trupit të njeriut ose të një sendi tjetër, që del në një 

ekran të posaçëm, kur e përshkojmë me rreze rëntgen. 

Radioskopia e mushkërive (e krahut, e zemrës, e 

stomakut). Aparati i radioskopisë. Qendra e 

radioskopisë. I bëj radioskopinë. Shkoj (kaloj, dal) në 

radioskopi. 

RADIOSKOPIK

Që lidhet me radioskopinë, i radioskopisë; që bëhet me 

anë të radioskopisë. Kabinet radioskopik. Vizitë 

radioskopike. Vrojtim (kontroll) radioskopik. 

RAKITIK

Që vuan nga sëmundja e rakitizmit; që ka zhvillim të keq të

trupit, sidomos të eshtrave. Fëmijë rakitik. 

RAKITIZËM

Sëmundje e fëmijëve, që shfaqet me shtrembërimin dhe 

zhvillimin e dobët të eshtrave për shkak se organizmit i 

mungojnë disa lëndë minerale (kripërat e gëlqeres, 

vitamina D). Vuan nga rakitizmi. 

RECIDIV

Rishfaqje a përsëritje e një sëmundjeje pasi jemi 

shëruar prej saj. Recidivat e sëmundjes (e malaries). 

Jep recidiva. 

REGJIM

të ndenjurit e një të sëmuri shtrirë në shtrat derisa 

të shërohet. Regjimi i nxënësit (i fëmijës, i të sëmurit). 

Zbatimi i regjimit. Mbaj (prish) regjimin. 

REUMATIK

1. Që ka të bëjë me reumatizmin, që shkaktohet nga 

reumatizmi. Sëmundje reumatike. Dhimbje reumatike. 

2. Që vuan nga reumatizmi. Njeri reumatik. 

REUMATIZËM

Sëmundje që shfaqet në kyçet e gjymtyrëve, në muskuj 

ose në pjesë të tjera të trupit dhe që shoqërohet me 

dhimbje, me të therura dhe me ënjtje. Reumatizëm i fort 

ë(i rëndë). Reumatizëm në gju (në kyçe). Vuan nga 

reumatizmi.

Indeksi

FJALOR MJEKESOR