Fjalori anatomik-T-ZH

Fjalori anatomik T-ZH

T

TEJZË

Dell a damar i hollë, gilcë; pejzë. Tejzat e

gjymtyrëve. Tejzat e zërit. Në të gjitha tejzat e trupit

TËMBËL

Fshikëz e ngjitur me mëlçinë e zezë, e mbushur

me një lëng shumë të hidhur me ngjyrë të verdhë në të

gjelbër, i cili kullon në zorrë dhe ndihmon për të tretur

ushqimet; lëngu i kësaj fshikëze, vreri. Fshikëza (qeska)

e tëmblit. Ka gurë në tëmbël. Vuan nga tëmbli. I plasi

tëmbli. Ishte i hidhur si tëmbli.

TËMTH

Secila nga dy pjesët e sipërme anësore, të sheshta ose

pak të futura, të kokës së njeriut, që ndodhen përtej

vetullave ndërmjet ballit, faqeve dhe veshëve.

Tëmthi i djathtë (i majtë). Tëmthat e kokës.

TËRTHORE

Diafragma. Tërthorja e barkut.

TIMONIERE

Timpan, Daullja e veshit.

TRU

Pjesa qendrore e sistemit nervor të njerëzve e të

kafshëve, që përbëhet nga një lëndë e butë, me ngjyrë

të bardheme, e cila mbush kafkën dhe është e

mbështjellë me tri cipa; lënda e përhime e kësaj pjese

të sistemit nervor si qendër e shqisave; e veprimtarisë

mendore, e ndijimeve dhe e lëvizjeve të vullnetshme;

organi i të menduarit te njeriu. Truri i madh. Truri i

vogël. Truri i përparmë. Truri i mesëm. Truri i pasmë.

Cipa e trurit. Korja (lëvorja) e trurit. Tronditje në tru.

TRUNG

Pjesa kryesore e një nervi a e një ene gjaku,

që ka trajtën e një gypi.

Trung nervor. Trungu i aortës

TUB

Tubi i frymëmarrjes. Tubi i tretjes.

TULLUMBACE

Fshikëza e ujit, qeska e ujit; fshikëza e ajrit te peshqit.

TUNIKË

Vemesë.

U

UJTH

Fshikëza e ujit të hollë; sëmundje e fshikëzës

së ujit të hollë.

UNAZË

Unazë e shtyllës kurrizore, rruazë e kurrizit.

URË

1. Ura e supit, heqësi.

2. Ura e këmbës,. pjesa e thelluar e shputës së këmbës.

3. Urë dhëmbësh pllakë e posaçme që mban dhëmbët e

vënë duke u lidhur nga të dyja anët me dy dhëmbët e shëndoshë

V

VEMESOR

Që është i veshur a i mbuluar me një cipë të hollë, me

vemesë (për një farë, për qelizën etj.); që është si

vemesë. Cefël vemesore.

VEND

Vendi i fëmijës, organi që formohet në mitrën e gruas shtatzënë dhe që

shërben për shkëmbimin e lëndëve e për ushqimin e embrionit.

VENË

Enë që sjell gjakun nga pjesët e ndryshme të trupit në

zemër. Venat e kokës (e mushkërive, e krahut). Zgjerimi i venave.

Merr gjak nga vena.

VERTEBËR

Unazë e shtyllës kurrizore te njeriu e te kafshët, rruazë.

Vertebrat e qafës (e kryqeve, e bishtit).

VESH

1. ecili nga dy organet e dëgjimit, që gjenden në të dy

anët e kokës te njeriu dhe te kafshët e larta; pjesa e

jashtme prej kërceje, llapa e këtyre organeve.

2. Daullja (lodra) e veshit.

3. Kërmilli i veshit.

4. Dylli i veshit!

VEZORE

Gjëndër gjinore e femrës në trajtë vezake, ku

përftohen vezët. Vezorja e gruas. Vezorja e kafshëve.

XH

XHIDAVI

Pjesa e ngritur në fund të zverkut te bagëtitë,

që formohet nga zgjatimet e rruazave të shtyllës

kurrizore dhe nga majat e shpatullave.

Y

YZENGJI

Njëra prej tri kockave të vogla që ndodhen

brenda veshit të mesëm dhe që shërbejnë për të

përçuar tingujt. Çekani, kudhra dhe yzengjia.

Z

ZGAVËR

Gropë a vend i zbrazët në trupin e njeriut, ku

qëndrojnë organe të ndryshme jetësore. Zgavra e

kraharorit. Zgavra e barkut. Zgavra e syrit. Zgavrat e

kafkës.

ZGERDHË

Bronket.

ZOG(TH)

Muskuli i gjymtyrëve, zogthi. Zogu i krahut

muskuli i llërës. Zogu i këmbës pulpa.

ZORRË

1. Pjesë e aparatit tretës të njeriut e të kafshëve,

në trajtën e një gypi të mishtë, të gjatë e të ngushtë, që

fillon nga stomaku, përdridhet disa herë në bark e

mbaron në të ndenjurat.

2. Zorra e hollë, pjesa e këtij organi nga stomaku deri te

zorra e trashë.

3. Zorra e trashë, pjesa e këtij organi nga zorra e hollë

deri në të ndenjurat.

4. Zorra e verbër (qorre) pjesë mbeturinore që ndodhet në krye

të zorrës së trashë dhe ka trajtën e një krimbi.

5. Zorra e kuqe, ezofagu, kapërcelli.

Fjalor anatomik - Fjalori i anatomise

Fjalori Stamina 2013

http://fjalor.blogspot.com

____________________________________

Fjalori i anatomise P -Q

Fjalori i anatomise P -Q

P 

PALCË

Palca e kurrizit (e shtyllës kurrizore), zgjatim nervor i trurit, që

gjendet brenda unazave të kurrizit te kërbishtorët.

PALCOR

Që ka të bëjë me palcën, që i përket palcës, i

palcës; që përbëhet nga palca. Zgavra palcore. Lëndë

palcore. Lëngu palcor.

PALË

Palat e trurit, Rrudhat e trurit.

PANKREAS

Gjëndër e zgjatur, nën stomak, në të majtë, e cila nxjerr

një lëng që derdhet në zonë e thithet nga rremat e

gjakut dhe një lëng tjetër që ndihmon për tretjen e

ushqimeve. Gjëndra e pankreasit. Lëngu i pankreasit.

PARADHOMË

Ndarje e vogël në hyrje të disa organeve të

trupit si zemra, stomaku etj. Paradhoma e djathtë (e

majtë). Paradhomat e gurmazit.

PARAKRAH

Pjesa e krahut nga bërryli deri te nyja e dorës.

Parakrahu i djathtë (i majtë). Muskujt (kockat) e

parakrahut. Theu parakrahun.

PARAPLËNDËS

Pjesë e aparatit tretës te kafshët ripërtypëse, që

ndodhet para mullëzës dhe ku ushqimi përpunohet

pjesërisht. Sëmundjet e paraplëndësit.

PARASTOMAK

Paraplëndës.

PARMË

Heqës (te njeriu); kocka e kraharorit, parmëz (te

shpendët).

Parmat e fytit, secila nga dy arteriet e mëdha

përpara qafës, të cilat çojnë gjakun në kokë.

PASKRAH

Pjesa e krahut nga bërryli deri te supi. Paskrahu i

djathtë (i majtë). Muskujt e paskrahut.

PEMË

Pema mushkërore, tërësia e bronkeve, e artereve dhe e

enëve të mushkërive.

PENJËZ

nd i zgjatur e i hollë si pe, që epet dhe lidh

pjesë të ndryshme të skeletit, organe të veçanta të

trupit ose pjesë të tyre; eshtë. Penjëza muskulore.

Penjëzat e buzëve (e fytyrës, e faqeve).

PERDE

Cipë e hollë që vesh syrin dhe që pengon

shikimin, lëbyr. I kanë zënë ( i kanë vënë) sytë perde.

PERIFERIK

Sistem nervor periferik, tërësia e nervave që përbën në pjesët

anësore të trupit (në gjymtyrët, në lëkurë, në organet e shqisave etj.).

PESHQIR

Cipë e hollë dhjami, që mbështjell zorrët ose

plëndësin nga jashtë, riza e zorrëve ose e plëndësit. I

heq peshqirin plëndësit.

PETËS

Pjesë e plëndësit të kafshëve ripërtypëse, që

është pala-pala, fletës.

PETH

Cipë e hollë e mishtë, që lidh rrënjën e gjuhës nga

poshtë me pjesën e përparme të nofullës; cipë e hollë e

mishtë, që e mban një organ të lidhur diku, freth. Pethi i

gjuhës. Iu këput pethi.

PËRÇUES

Që shërben për të përçuar ngacmimet ose një

lëndë ushqyese në trupin e qenieve të gjalla. Nervat

përçues. Enët përçuese (te bimët).

PËRTYPËS

Që ndihmon për të lëvizur nofullat kur

përtypemi. Muskuli përtypës.

PLEURË

Secila nga dy cipat e holla që mbështjellin mushkëritë

dhe anët e zgavrës së gjoksit.

PLËNDËS

Pjesë e të brendshmeve te kafshët

ripërtypëse, që është si trastë, pala-pala nga brenda

dhe shërben për tretjen e ushqimeve; stomaku i

përtypësve.

PORRC

Aliver. Porrci i kaut.

PRAPAGOJË

Hapësira si hinkë që lidh laringun me gojën.

PRAPAKOKË

Pjesa e poshtme prapa kafkës së kokës. Ashti i

prapakokës.

PRAPAVESH

Pjesa prapa veshit ku mbaron nofulla e sipërme

PULPË

1. Pjesa e mishtë më e trashë që është prapa kërcirit të

këmbës nga leqet e poshtë. Me pulpa të forta (të

mbushura). Pulpat e këmbëve.

2. nd i butë lidhës, në pjesën e brendshme të

dhëmbit, nëpër të cilin kalojnë enë gjaku dhe nerva;

mishi i dhëmbëve. Pulpa e dhëmbit. I është dëmtuar

pulpa.

Q

QAFË

Pjesa e zgjatur e një organi, e cila vjen duke u

ngushtuar. Qafa e mitrës. Qafa e dhëmbit.

QENDËR

Grumbullim qelizash (nervore), të cilat së

bashku drejtojnë një veprimtari të caktuar të organizmit.

Qendra nervore. Qendra e frymëmarrjes. Qendra e

gjumit.

QEPALLOR

Që ka të bëjë me qepallat, që u përket qepallave, i

qepallave.

QESE

Fshikëz që mban një lëng të organizmit. Qesja

e ujit (të hollë). Qesja e lotëve. Qesja e tëmthit.

QESKË

Fshikëz e vogël e mbushur me një lëng

ose me një lëndë tjetër tek organizmat e gjallë. Qeska

e lotit. Qeska e ujit. Qeska e mjaltit (te bletët). Qeska

e polenit (te bimët).

QIELLZË

Pjesa e sipërme e gojës nga përbrenda, që

vjen si kube. Qiellza e butë. Qiellza e fortë. Mbështet

gjuhën në qiellzë.

QIELLZOR

Që ka të bëjë me qiellzën, i qiellzës

QIME

1. Fije e hollë prej lënde të brirtë, që rritet mbi

lëkurën e njeriut dhe të disa kafshëve.

2. Zgjatime të holla si fije në cipën e

një organi të trupit. Qimet e zorrëve.

QORR

Zorrë qorre (e verbër), apendicit.

Fjalor anatomik - Fjalori i anatomise

Fjalori Stamina 2013

http://fjalor.blogspot.com

____________________________________

Fjalori i Anatomise N-O

Fjalori i Anatomise N-O

N

NANUQ

Pjesa e dytë e stomakut të kafshëve ripërtypëse, që e

ka faqen e brendshme hoje-hoje, aliver.

NDEJTËSOR

Që ka të bëjë me kockat e legenit e të të ndenjurave.

Nervi ndejtësor nervi që del nga pjesa e përparme e

kërbishtit dhe që shkon përgjatë faqes së pasme të

kofshës e ndahet në degë më të holla në kërci; shiatik.

NDËRMJET

Mes, bel.

NERV

Tufë fijesh të holla të përbëra prej qelizash të

posaçme me ngjyrë të bardheme, që lidhin trurin dhe

palcën e kurrizit me shqisat ose me organet e tjera të

trupit dhe që shërbejnë për të përçuar ngacmimet në të

dy drejtimet. Nervi pamor (dëgjimor). Nervat e dorës (e

faqes). Fundi i nervit.

NERVOR

Që ka të bëjë me nervat, që u përket nervave; i

nervave; që përbëhet prej nervash. Qelizë nervore.

Fije nervore. Qendër nervore. Sistemi nervor. Nxitje

nervore. Sëmundje nervore. Veprimtaria e lartë

nervore.

NËNLËKURË

Shtresë e bollë indi qelizor, që është poshtë lëkurës.

Nënlëkura e barkut. Indi i nënlëkurës.

NËNVETE

Pjesë e trupit nën legenin, pjesa ndërmjet këmbëve dhe

nën vithet (te njeriu dhe gjitarët).

NGREHË

Tërësia e eshtrave të një frymori, skelet, eshtëri.

NGUSHTICË

Rrip i ngushtë që bashkon dy pjesë të mëdha

të një organi; kalim a kanal i ngushtë që bashkon dy

zgavra. Ngushtica e aortës. Ngushtica e gjëndrës.

NOÇKË

Vendi që del si gungë aty ku bashkohen dy

kocka të këmbëve a të duarve; nyjë. Noçka e këmbës

nyelli i këmbës, syri i këmbës. Noçka e dorës kyçi i

dorës. Noçka e gishtit çoku i gishtit. I arrinte uji (balta)

deri në noçkën e këmbës.

I ra (e goditi) në noçkë. I ra me noçkë në kokë.

NOFULL

Secila nga të dy kockat e fytyrës, të vendosura

përballë njëra-tjetrës, në të cilat janë vendosur

dhëmbët, fulqi; pjesa e fytyrës ku janë këto kocka.

Nofulla e sipërme (e poshtme). Me nofulla të dala.

Mishi i nofullës. Shtrëngoi nofullat.

NULLË

Pjesa e mishtë e nofullave ku janë vendosur dhëmbët,

mishi i dhëmbëve, trysa. Nullë pa dhëmbë.

NULLËZ

Nullë

NYELL

Syri i këmbës, noçka e këmbës. U fut në ujë

deri në nyell të këmbës.

NYJË

1. Vendi ku lidhen dy kocka njëra me tjetrën, kyç.

Nyjat e duarve (e këmbëve). Sëmundjet e nyjave. Më

dhëmbin nyjat.

2. Lëmsh i vogël, që formohet nga grumbullimi a

ndërthurja e shumë qelizave të një indi; gungë nga

fryrja ose ngurtësimi i një ene, i një indi etj. Nyjë

nervore. Nyjat limfatike. Duar gjithë nyja. Nyja e fytit

fikthi, arra e fytit.

NYJËZ

Nyjë e vogël, afërsisht sa kokrra e bizeles.

NYJËZIM

Vendi dhe mënyra e lidhjes së dy kockave që

të mund të lëvizin pa u shkëputur njëra nga tjetra, kyç,

nyjë. Nyjëzimi i krahut (i gjurit).

NJERITH

Lapër e vogël mishi, që është si zgjatim i

qiellzës së butë dhe që ndan zgavrën e gojës nga

prapagoja. Me është skuqur njerithi. I ka rënë njerithi i

është ulur njerithi më poshtë se zakonisht.

NJOLLË

Njollë e verdhë, pjesë e retinës së syrit ku ndjeshmëria ndaj

dritës arrin shkallën më të lartë.

O

OPTIK

Pamor

ORBITË

Zgavra e syrit, gropa e kokërdhokut. Orbita e syrit.

Fjalor anatomik - Fjalori i anatomise

Fjalori Stamina 2013

http://fjalor.blogspot.com

____________________________________

Fjalori i anatomise - L -M

Fjalori i anatomise L -M

L

LARING

Pjesa e sipërme e grykës së njeriut, ku përftohet zëri;

gabzherr, gurmaz.

LEGEN

Pjesë e skeletit të njeriut, e cila përbëhet nga brezi i

harkuar i eshtrave të kryqeve e nga kërdhokullat; brezi i

eshtrave të kafshëve gjitare në pjesën e prapme të

trupit, që vjen si e harkuar. Eshtrat e legenit.

LIDHËSE

Zgjatim i fortë prej indesh, që bashkon pjesët e

veçanta të skeletit ose organe të veçanta të trupit.

Lidhëse katërkëndëshe. Lidhësja e zgjatur e prapme.

LIDHOR

Që shërben për të lidhur a për të bashkuar

pjesët e trupit ose të një organi të tij. Indi lidhor.

LIDHURA

Nyjëtimet, kyçet. Të lidhurat e trupit (e

gjymtyrëve, e gishtave). Është ënjtur në të lidhurat.

LILTH

Njerith. I ra lilthi.

LIMFATIK

Që ka të bëjë me limfën, që lidhet me limfën, i limfës; që

është i mbushur me limfë, që ka limfë; që prodhon limfë.

Gjëndrat limfatike. Enët (rrugët) limfatike.

Nyjë (qeskë) limfatike.

LIMFË

Lëng pa ngjyrë që mbush hapësirat ndërmjet

indeve e qelizave të trupit të njeriut e të kërbishtorëve;

gjak i bardhë. Limfa e njeriut. Limfa e kafshëve

kërbishtore.

LINDUR

Që e ka diçka që kur ka lindur e nuk e ka

fituar më vonë gjatë jetës. Shtrembërim i lindur, Reflekse të lindura.

LUGTH

1. Pjesa e thelluar ndërmjet barkut e kraharorit,

gropa e stomakut. Lugthi i zemrës (i gjoksit).

2. Stomaku.

LUKTH

Lugth

LULE

Lulja e fytit, molla e fytit, fikthi.

M

MAKROSË

1. Cipë e mishtë si sfungjer, që mbështjell e

ushqen pjellën te gruaja shtatzënë ose te femrat barrsa

të gjitarëve dhe që del jashtë bashkë me të, shtrat.

3. Dylli i veshit. Makrosa e veshit.

MAKTH

Cipë e mishtë si sfungjer, që mbështjell e ushqen

pjellën te gruaja shtatzënë ose te femrat barrsa të

gjitarëve dhe që del jashtë bashkë me të, shtrat.

MASHKULLOR

Që i përket mashkullit a seksit të meshkujve, i

mashkullit a i meshkujve, Organet mashkullore.

MBËRTHYERA

Kyçet e gjymtyrëve. Të mbërthyerat e duarve (e

këmbëve, e gishtërinjve). I dhembin të mbërthyerat.

MBILËKURË

Shtresa e sipërme e lëkurës së njeriut ose të

kafshëve; sipërfaqja e lëkurës. Mbilëkura e dorës (e

kokës).

MEMBRANË

Cipë ose ind i hollë, që vesh a

mbulon një organ të frymorëve, një farë, qelizën etj.;

lëkurëz.

MESËM

Truri i mesëm.

Zorra e mesme.

MËLÇI

Organ i brendshëm i njeriut dhe i disa

kafshëve, me ngjyrë të kuqe të mbyllët, që gjendet në

anën e djathtë të pjesës së sipërme të hapësirës së

barkut, nën diafragmë dhe që kryen funksione të

rëndësishme për formimin e gjakut, për prodhimin e

lëngut të tëmblit etj., mëlçia e zezë; ky organ i disa

kafshëve, që përdoret si ushqim.

MËMË

Ani i gruas ose i femrës së gjitarëve; shtrati i

pjellës. Mëma e fëmijës.

MISHËL

Tejzat e zërit; penjëz.

MITËR

Organ i gruas dhe i femrës së gjitarëve, në trajtë të

dardhës, ku zihet e zhvillohet pjella; an. Trupi i mitrës.

Brirët e mitrës. Qafa e mitrës. Cipa e mitrës. Heqja e

mitrës.

MOLLË

Molla e Adamit, fikthi.

Molla (mollëza) e fytit, fikthi.

MOLLËZ

Mollëza (molla) e fytit, fikthi.

MUSHKËROR

Që ka të bëjë me mushkëritë, që u përket mushkërive, i

mushkërive; që bëhet nëpërmjet mushkërive. (Fshika)

mushkërore. Arteri mushkëror. Qarkullimi mushkëror i

gjakut qarkullimi i vogël i gjakut

Fjalor anatomik - Fjalori i anatomise

Fjalori Stamina 2013

http://fjalor.blogspot.com

____________________________________